سلامت گیل/ امیر فروغی، کارشناس حوزه سلامت، در اظهارنظری قابل تأمل گفته است: «هر ایرانی بالای ۳۵ سال، حداقل یک دندان خراب و یک دیسک بیرون زده کمر دارد.»
این جمله، اگرچه به ظاهر طنزآمیز است، اما بازتابی از یک واقعیت تلخ در سبک زندگی امروز ایرانیان به شمار میرود؛ واقعیتی که از ترکیب ناتوانی اقتصادی، بیتوجهی به پیشگیری، و کاهش تحرک بدنی ناشی میشود.
سبک زندگی ناسالم؛ ریشه در عادتهای روزمره
پزشکان و متخصصان هشدار میدهند که کمتحرکی، تغذیه نامناسب، مصرف زیاد فستفود، استرس مزمن و ساعتهای طولانی نشستن (بهویژه در مشاغل اداری) از جمله عوامل اصلی آسیبهای اسکلتی و مشکلات گوارشی هستند.
عدم رسیدگی منظم به سلامت دهان و دندان، نیز به دلیل هزینههای بالای خدمات دندانپزشکی، منجر به پوسیدگیهای گسترده شده که در نهایت نیازمند درمانهای پرهزینه و پیچیده خواهد بود.
هزینههای درمان؛ دور از دسترس اکثریت جامعه
در شرایطی که متوسط درآمد خانوارها پاسخگوی نیازهای اولیه نیست، درمان دردهای جسمی اغلب به تعویق میافتد. دندان درد، کمردرد یا مشکلات مفصلی، تا زمان حاد شدن نادیده گرفته میشوند. این غفلت، اگرچه از روی اجبار مالی است، اما پیامدهای بلندمدت آن در قالب ناتوانی، افت کیفیت زندگی و افزایش وابستگیهای درمانی، جامعه را با هزینههای بالاتری مواجه میکند.
کارشناسان بر این باورند که اگر مداخلات آموزشی، بهداشتی و حمایتی در سطح کلان انجام نشود، با «پیر شدن جمعیت» و افزایش سن میانگین ایرانیان، موجی از بیماریهای مزمن، ناتوانیهای جسمی و فشار مضاعف بر نظام سلامت کشور ایجاد خواهد شد.
آنچه امروزه بهعنوان یک واقعیت رایج مطرح میشود (دندان خراب و دیسک کمر در سنین میانسالی)صرفاً یک علامت ساده نیست. بلکه نشانهای هشداردهنده از یک بحران خاموش سلامت عمومی است که ریشه در سبک زندگی نامناسب، ضعف برنامهریزی سلامت و فشار معیشتی دارد.
حل این بحران، نیازمند عزم ملی، سیاستگذاری سلامتمحور، و افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت پیشگیری و مراقبتهای پایهای است.