سلامت گیل/ به نقل از فارس؛ داروهای آنتی بیوتیک که در جامعه ما تحت عنوان اشتباه «چرک خشک کن» شناخته میشوند، در واقع دسته دارویی مهمی هستند که علیه عفونتهای باکتریایی در بدن مبارزه می کنند و یا باکتریها را از بین می برند و یا از رشد و تکثیرشان در بدن جلوگیری میکنند.هر داروی آنتی بیوتیک بر طیف خاصی از باکتریها مؤثر است و ممکن است یک آنتی بیوتیک بر عفونت باکتری دیگر بی فایده باشد.آنتی بیوتیکها بر عفونتهای ویروسی بی تأثیر هستند و منجر به بهبود نمیشوند؛ به همین دلیل است که هنگامی که سرما میخوریم به هر میزان نیز آنتی بیوتیک یا به اصطلاح چرک خشک کن مصرف کنیم، باز هم بهتر نمیشویم. کار اشتباه ما این است که دائم از آنتی بیوتیکهای متنوع استفاده کنیم.تشخیص اینکه عفونت ویروسی است یا باکتریایی تنها بر عهده پزشک است. برخی علایم و شاخص ها وجود دارد که به پزشک در تشخیص کمک میکند که متناسب با آن داروی مناسب را تجویز کند و یا حتی هیچ دارویی تجویز نکند و تنها به شما توصیه کند مراقبت خاصی انجام دهید، استراحت کنید و غذای کافی مصرف کنید. هر زمان که یک داروی آنتی بیوتیک را با تشخیص خودمان یا افراد غیرپزشک مصرف کنیم، یک قدم به سمت عوارض جانبی و مقاومت آنتی بیوتیکی پیش میرویم.بسیاری از عفونتهای ویروسی مانند سرماخوردگی، آنفلوآنزا و بسیاری از گلودردها نیازی به درمان با آنتی بیوتیک ندارند.مقاومت آنتی بیوتیکی به این معنا است که در صورت ابتلا به عفونت باکتریایی حتی با مصرف دارو، باکتری ها همچنان به رشد و فعالیت ادامه میدهند و دارو قادر نیست باکتری را از بین ببرد و از فعالیت بیماری زاییاش جلوگیری کند.
آرش سیفی، متخصص بیماریهای عفونی و فلوشیپ کنترل عفونت بیمارستانی در گفتوگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس با بیان اینکه هفتهای به نام "هفته آگاهیرسانی مقاومت میکروبی در سطح جهان برگزار میشود، تأکید کرد: مقاومت میکروبی یک معضل جهانی است و سلامت کل جهان را تهدید میکند. پیشبینی نگرانکنندهبه گفته سیفی مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها و افزایش مقاومت میکروبها، روندی رو به رشد و خطرناک دارد. این استاد عفونی تأکید میکند که اگر این روند ادامه یابد، تا سال ۲۰۵۰، سالانه حدود ۱۰ میلیون نفر در جهان به دلیل عفونتهای بیمارستانی جان خود را از دست خواهند داد و این عامل، رتبه اول علت فوت در دنیا را به خود اختصاص خواهد داد.سیفی راهکار اصلی مقابله با مقاومت میکروبی را "بهینهسازی مصرف آنتیبیوتیک" میداند و میگوید: هم جامعه عادی و هم جامعه پزشکی باید در این زمینه حساس باشند.
وی با اشاره به وضعیت مقاومت میکروبی در ایران، تصریح میکند: وضعیت کشور در مقایسه با کشورهای توسعهیافته و کشورهایی با سیاستگذاریهای بهتر، وخیمتر است. سیفی علت این وضعیت را مصرف بیرویه آنتیبیوتیک در ایران میداند و با ارائه آمار، تأکید میکند: مصرف آنتیبیوتیک در ایران سه برابر میانگین جهانی است. این آمار، نشاندهنده یک مشکل جدی در زمینه تجویز و مصرف آنتیبیوتیک در کشور است.پیامدهای مقاومت میکروبیاین فوق تخصص عفونی اضافه میکند: هزینه مالی، تنها بخشی از بهایی است که مردم و کشور در زمینه مقاومت میکروبی میپردازند. سیفی به پیامدهای جدیتری مانند خطر جانی برای افراد با ایمنی ضعیف و بیماریهای زمینهای و همچنین آسیبهای جسمی جدی (مانند قطع عضو در اثر عفونتهای مقاوم) اشاره میکند و یادآور میشود: این موضوعات نشاندهنده ابعاد گسترده و تأثیرات مخرب مقاومت میکروبی بر زندگی افراد و جامعه است.
پیشنهاداتی برای عموم مردموی با اشاره به ضرورت پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک، خاطرنشان میکند: عدم مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک و بدون نظر پزشک، عدم درخواست آنتیبیوتیک بدون نسخه از داروخانهها،پذیرش این موضوع که آنتیبیوتیک داروی خاصی است و نباید بدون تجویز پزشک مصرف شود از موارد مهم در این خصوص است. راهکارهای پیشنهادی برای جامعه پزشکی سیفی به روزرسانی اطلاعات در زمینه آنتیبیوتیکها و عفونتها، عدم تجویز آنتیبیوتیک تحت فشار بیمار، پذیرش عوارض احتمالی عدم تجویز آنتیبیوتیک (مانند نارضایتی بیمار) و اولویت دادن به کار علمی و درست را از جمله راهکارهای موثر برای جامعه پزشکی برشمرد.نقش رسانهها و آموزش و پرورشبه گفته این استاد عفونی رسانهها و آموزش و پرورش نقش مهمی در آگاهیرسانی و آموزش در زمینه مصرف صحیح آنتیبیوتیک و خطرات مقاومت میکروبی دارند. وی ابراز امیدواری کرد: با افزایش آگاهی عمومی، فرهنگ غلط مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک از جامعه رخت بربندد و مردم به تدریج به این باور برسند که مصرف آنتیبیوتیک باید با تجویز پزشک و در موارد ضروری صورت گیرد.