سلامت گیل / حوادث رانندگی همچنان یکی از مهمترین علل مرگ و میر و ناتوانی جسمی در کشور است و استان گیلان نیز به دلیل حجم بالای تردد، جادههای گردشگری و محورهای کوهستانی، از جمله مناطق پرخطر در این زمینه محسوب میشود.
دکتر محمدی گفت:با اشاره به آمار مأموریتهای اورژانس استان گفت:تحلیل اطلاعات اورژانس نشان میدهد که بیش از هفتاد درصد تصادفات، مستقیماً با رفتار راننده ارتباط دارد؛ از سرعت غیرمجاز و سبقتهای ناایمن گرفته تا خستگی، استفاده از تلفن همراه و بیتوجهی به قوانین. در بسیاری از این موارد، جاده و خودرو سالم هستند، اما خطای انسانی حادثه را رقم میزند.
وی افزود: در نگاه علمی، تصادف نتیجه همزمان سه عامل “انسان، جاده و وسیله نقلیه” است؛ اما نقش عامل انسانی در کشور ما بسیار پررنگتر از دو عامل دیگر است. به همین دلیل، رویکرد ما در اورژانس گیلان از تمرکز صرف بر امدادرسانی، به سمت پیشگیری رفتاری و فرهنگسازی ترافیکی تغییر یافته است.
رئیس اورژانس گیلان با نگاهی تخصصی به روانشناسی رانندگی اظهار داشت: بسیاری از رفتارهای پرخطر ریشه در ضعف کنترل هیجانات دارند. وقتی راننده در موقعیت استرسزا قرار میگیرد، اگر آموزش کافی ندیده باشد، ممکن است تصمیمات ناگهانی و پرخطر بگیرد. در حالی که در کشورهای موفق در کاهش تصادفات، آموزش مهارتهای خودکنترلی و مدیریت خشم بخشی از برنامههای رسمی رانندگی است.
او ادامه داد: رانندگی فقط مهارت فنی نیست؛ یک مهارت اجتماعی و روانی است. باید یاد بگیریم که در برابر خطای دیگران، واکنش ایمن و مسئولانه نشان دهیم. متأسفانه گاهی رقابت، عجله و رفتارهای نمایشی، جان انسانها را قربانی میکند.
دکتر محمدی اشاره داشت به نقش مواد مخدر و روانگردان در افزایش خطر تصادفات اشاره کرد و گفت: مصرف مواد مخدر سنتی و صنعتی، توانایی تمرکز، تصمیمگیری و واکنش سریع را به شدت مختل میکند. فرد ممکن است احساس هوشیاری کاذب داشته باشد، در حالی که قدرت کنترل عضلات و میدان دید او کاهش یافته است. مأموریتهای ما بارها نشان داده که این نوع رانندگیها معمولاً منجر به حوادث شدید و تلفات بالا میشوند.
وی افزود:افزایش آگاهی عمومی درباره پیامدهای جسمی و قانونی مصرف مواد هنگام رانندگی ضروری است. برخورد پلیسی لازم است، اما باید در کنار آن آموزش و گفتوگوی اجتماعی شکل بگیرد تا فرد قبل از ارتکاب رفتار پرخطر، آگاهانه از آن پرهیز کند.
رئیس اورژانس گیلان در ادامه به نقش آموزش، رسانه و نظام آموزشی اشاره کرد و گفت: فرهنگ رانندگی در خلأ شکل نمیگیرد. باید از دوران دبستان و حتی پیشدبستانی، مفهوم ایمنی، قانونپذیری و احترام به حقوق دیگران را به کودکان بیاموزیم. خانواده، نخستین مدرسه رانندگی است؛ وقتی کودک رفتار والدین را در رعایت یا بیتوجهی به قوانین میبیند، همان را در آینده تکرار میکند.
او افزود: رسانهها نیز باید از رویکرد حادثهمحور صرف، به سمت آموزش مستمر و روایتهای بازدارنده حرکت کنند. تولید محتوای تصویری تأثیرگذار، استفاده از تجربه بازماندگان تصادفات و حضور کارشناسان سلامت در برنامههای تلویزیونی میتواند اثرگذاری عمیقی بر رفتار اجتماعی داشته باشد.
لزوم همکاری بینبخشی برای کاهش آسیبها
دکتر محمدی با تأکید بر نقش هماهنگی دستگاهها گفت: کاهش تصادفات یک مسئولیت چندوجهی است. پلیس راه، راهداری، اورژانس، شهرداریها و نهادهای فرهنگی باید همافزایی داشته باشند. اگر آموزش، زیرساخت، نظارت و فرهنگسازی همزمان انجام شود، نتیجه ملموس خواهد بود. در غیر این صورت، هر دستگاه بهتنهایی نمیتواند این بحران را کنترل کند.
وی همچنین به اهمیت زمان طلایی امدادرسانی اشاره کرد و گفت: در بسیاری از تصادفات، اگر اطلاعرسانی سریعتر انجام شود و مسیر برای امدادرسانی باز باشد، میتوان جان مصدومان را نجات داد. مشارکت مردم در تماس بهموقع با سامانه ۱۱۵ و همکاری در صحنه تصادف، بخشی از فرهنگ ایمنی است.
رئیس اورژانس گیلان بر اهمیت مسئولیتپذیری اجتماعی تأکید کرد و گفت: هر راننده در لحظهای که پشت فرمان مینشیند، مسئول جان خود و دیگران است. رعایت قانون نباید از ترس جریمه باشد، بلکه باید از درک ارزش جان انسانها ناشی شود. اگر به جای واکنش، به پیشگیری فکر کنیم، جادههای ما امنتر، و جامعهمان سالمتر خواهد بود.