سلامت گیل/ به نقل از گیل خبر ؛استان گیلان امروزه در آستانهی یک بحران جمعیتی جدی قرار دارد؛ بحرانی که اگر برای آن چارهاندیشی نشود، میتواند به نابودی تدریجی هویت گیلک، تالش و پیری غیرقابل بازگشت جمعیت در این خطه منجر شود.
بر اساس آمار رسمی به دست آمده، در سهماهه نخست سال ۱۴۰۴، تعداد ولادتها در استان گیلان تنها ۳۷۳۴ مورد بوده است. این در حالیست که در مدت مشابه سال قبل (۱۴۰۳)، این عدد به ۴۱۱۸ مورد رسیده بود. این کاهش ۹.۳ درصدی در یکسال، نه تنها نگرانکننده بلکه هشداری جدی است که نشان میدهد زاد و ولد در گیلان با شیبی تند به سمت رکود پیش میرود.
همزمان با کاهش ولادتها، آمار مرگ و میر در استان گیلان نیز رو به افزایش است. طی سهماهه نخست سال ۱۴۰۴، آمار فوتیها به ۵۰۴۲ نفر رسیده، در حالی که این عدد در مدت مشابه (۱۴۰۳) به ۴۶۶۷ نفر رسیده بود.
افزایش بیش از ۸ درصدی عمدتاً ناشی از بالا بودن میانگین سنی جمعیت استان است.
حال قرار گرفتن این آمار در کنار آمار کاهش ۸ درصدی ازدواج نسبت به سال گذشته در گیلان بر آتش این بحران میافزاید.
زمانی که میزان مرگ از تولد پیشی میگیرد، جمعیت بهتدریج وارد فاز انقباض میشود؛ مرحلهای که در آن نهتنها رشد جمعیت متوقف، بلکه مسیر انقراض فرهنگی و زبانی هم آغاز میشود.
بحران جمعیتی گیلان یک تهدید جدی برای فرهنگهای بومی آن است. گیلکها، تالشها و سایر اقوام ریشهدار در این استان، با زبان، آیین و سبک زندگی منحصربهفرد، سالهاست که در سایهی مهاجرت و بیتوجهی به آموزش زبان مادری، در معرض تضعیف هستند. حال با کاهش نرخ تولد و افزایش مرگومیر، خطر نابودی تدریجی این هویتها بسیار ملموستر شده است.
به گفته برخی کارشناسان در آینده کمبود نیروی کار جوان رکود اقتصادی را رقم خواهد زد و به مرور گیلان را به استانی متشکل از تمامی اقوام کشور خواهد کرد که بومیها در آن جایی ندارند.
گیلان در مسیر فرسایش جمعیتی قرار گرفته است؛ روندی که اگر جدی گرفته نشود، تا یک دهه آینده ساختار جمعیتی آن را دگرگون خواهد کرد. اگر امروز چارهای جدی اندیشیده نشود، فردا نه تنها با بحران سالمندی و چالش اجتماعی روبرو خواهیم بود، بلکه میراث فرهنگی و زبانی گیلان نیز در سکوت و بیتوجهی نابود خواهد شد.