اختصاصی سلامت گیل/ یادداشت سردبیر (مطهره احمدی)
یکم شهریور، روز پزشک، روزیست برای درود به انسانهایی که شانه به شانه امید ایستادهاند؛ کسانی که در جنگ میان مرگ و زندگی، وقتی نفس به شماره میافتد، حیات را به ریههای جهان میدمند. اگر تاریخ بشر را ورق بزنیم، در هر صفحهاش رد پای پزشکی است؛ دانشی که بارها جهان را از تاریکی نجات داده و جانهای بیشماری را به آغوش زندگی بازگردانده است.
در این میان، زنان پزشک سهمی بزرگ و بیبدیل در این مسیر داشتهاند؛ کسانی که با تمام چالشهای پیشرو استوار ایستادهاند تا جهان صدای آنان را بشنود. ترکیب زنانگی و دانش در وجودشان، الهامبخشترین تصویر از برابری را در علم پزشکی ساخته است.
از میان زنان پزشک برجسته گیلان، نامی که چون ستارهای میدرخشد، آذر اندامی است.
او پزشک، پژوهشگر و میکروبشناس برجسته ایرانی بود که نامش به عنوان یکی از زنان اثرگذار در عرصه پزشکی جهان ثبت شد. وی در شهر رشت و در خانوادهای فرهنگی چشم به جهان گشود و از همان کودکی با نبوغ، پشتکار و علاقهاش به تحصیل شناخته شد.
پس از پایان تحصیلات متوسطه در زادگاهش، راهی تهران شد و در رشته پزشکی دانشگاه تهران ادامه تحصیل داد. علاقه عمیق او به علوم پایه پزشکی، او را به سمت میکروبشناسی کشاند؛ دانشی که در آن دوران، نقشی حیاتی در کنترل بیماریهای همهگیر داشت. آذر اندامی با تکیه بر تلاش شبانهروزی و پشتکار مثالزدنی، توانست به یکی از متخصصان برجسته این حوزه بدل شود.
مهمترین دستاورد او، نقشآفرینی در ساخت واکسن وبا بود؛ بیماریای که قرنها جان انسانها را گرفته بود. تحقیقات ارزشمند اندامی در انستیتو پاستور ایران و تلاشهای بیوقفهاش، موجب شد واکسن مؤثری برای مقابله با این بیماری تولید شود؛ دستاوردی که نهتنها در ایران بلکه در جهان مورد توجه قرار گرفت.
اعتبار علمی آذر اندامی آنقدر برجسته بود که در سال ۱۳۴۵، نام او در دایرهالمعارف بینالمللی پزشکان به ثبت رسید؛ افتخاری که تنها نصیب معدودی از دانشمندان میشد. او نمادی شد از زن ایرانی که میتواند در کنار مردان بزرگ علم بایستد و حتی فراتر رود.
اندامی تا واپسین روزهای عمر، همچنان در راه دانش و سلامت انسانها تلاش کرد. او در سال ۱۳۶۳ در سن ۵۸ سالگی چشم از جهان فروبست، اما یاد و نامش همچون ستارهای فروزان در تاریخ پزشکی ایران باقی ماند.
امروز، نام آذر اندامی نهتنها در کتابهای علمی، که در دل مردم گیلان و ایران زنده است؛ زنی که نشان داد میتوان از دل خاک گیلان برخاست و جهان را به شگفتی واداشت. او برای همیشه الگویی است از برابری، دانش، شرافت و تعهد انسانی؛ الگویی برای پزشکانی که رسالتشان چیزی جز زندگیبخشی نیست.
روز پزشک فرصتی است برای درود فرستادن بر زنان و مردانی که شرافت را در خدمت به جان انسانها معنا کردند.